Aktywność fizyczna przy Hashimoto – jak i kiedy ćwiczyć przy zaburzonej czynności tarczycy?
Choroba Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, czyli przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy o przewlekłym charakterze. Objawia się m.in. bólem i osłabieniem mięśni oraz sztywnością stawów. Towarzyszy jej także zmęczenie i pogorszenie nastroju. Nieleczona choroba Hashimoto zaburza funkcjonowanie gruczołu tarczowego i prowadzi do przewlekłego uszkodzenia tego gruczołu oraz rozwoju niedoczynności tarczycy, która jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy. Dzięki szybkiemu rozpoznaniu dolegliwości i podjętemu leczeniu, które polega na przyjmowaniu syntetycznego hormonu tarczycy lewotyroksyny, chory może normalnie funkcjonować. Wiele wątpliwości może jednak budzić kwestia uprawiania sportu przy Hashimoto. Wyjaśniamy, czy i jak aktywność fizyczna jest wskazana u osób z tą chorobą.
Jaki rodzaj aktywności fizycznej można uprawiać, chorując na Hashimoto?
Choroba Hashimoto to stan, w którym układ odpornościowy atakuje tarczycę. Jest to reakcja autoimmunologiczna, która doprowadza do powstawania na organie nacieków limfocytowych i stopniowego zanikania tkanki gruczołu tarczowego. Dzieje się tak, ponieważ komórki układu odpornościowego oraz przeciwciała nie rozpoznają komórek tarczycy jako własnych, lecz wrogie, a więc takie, które należy zniszczyć. Ta reakcja autoimmunologiczna wywołuje zapalenie Hashimoto, które prowadzi do obniżenia poziomu hormonów tarczycy i niedostatecznej funkcji tarczycy. Ta reakcja autoimmunologiczna wywołuje zapalenie Hashimoto, które prowadzi do obniżenia poziomu hormonów tarczycy i niedostatecznej funkcji tarczycy.
Nieleczona choroba Hashimoto objawia się na szereg różnych sposobów. Charakterystyczne objawy choroby Hashimoto to osłabienie siły mięśni i ich ból, obrzęki rąk i stóp, dyskomfort i sztywność w obrębie stawów, zmęczenie powiązane z niskim ciśnieniem, a także wyraźne pogorszenie nastroju bez wyraźnej przyczyny. Niewiele osób ma ochotę w takim stanie ćwiczyć. Tymczasem limfatyczne zapalenie tarczycy nie wyklucza aktywności fizycznej. Ważne jest jednak, aby dopasować rodzaj aktywności fizycznej do ogólnej kondycji organizmu. Trening przy Hashimoto nie powinien być zbyt forsowny. Warto wówczas rozważyć trening EMS – polegający na elektrostymulacji mięśni, który nie obciąża stawów, ćwiczenia z trenerem personalnym, aqua aerobik albo pływanie. W przypadku niedociśnienia i utrzymującego się zmęczenia odpowiedni może być pilates, spacery, nordic walking czy rekreacyjna jazda na rowerze.
Zmęczenie przy Hashimoto to najczęściej efekt niskiego ciśnienia krwi. Regularna umiarkowana aktywność fizyczna korzystnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy, zmniejszając ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych oraz niewydolności serca. Pozwala zapobiegać, ale i leczyć zaburzenia ciśnienia dzięki zdolności do jego regulowania.
Korzyści z treningów przy chorobie Hashimoto
Zgodnie z zaleceniami WHO (Światowej Organizacji Zdrowia), aby utrzymać dobrą kondycję zdrowotną, należy poświęcać tygodniowo co najmniej 150–300 minut na umiarkowaną aktywność fizyczną lub co najmniej 75–150 minut na intensywną aktywność fizyczną. W zaleceniu tym nie ma mowy o wykluczeniu osób zmagających się z zaburzeniami pracy tarczycy, jednakże osoby z tą przypadłością powinny skupić się na umiarkowanej aktywności fizycznej, aby dodatkowo nie potęgować przewlekłego stresu i wytwarzania kortyzolu, czyli hormonu stresu. Tak więc chorujący na Hashimoto powinni regularnie ćwiczyć pod okiem doświadczonego trenera personalnego, chcąc cieszyć się wigorem przez długie lata.
Dzięki regularnemu uprawianiu sportu, chorujący na Hashimoto mogą szybciej spalać tkankę tłuszczową, zwłaszcza że jednym z niekorzystnych następstw przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia tarczycy jest przyrost masy ciała i występowanie niedoczynności tarczycy.
W przebiegu Hashimoto często specjaliści diagnozują podwyższony poziom cholesterolu LDL (tzw. złego) i trójglicerydów. Wystarczy wykonanie w laboratorium lipidogramu z próbki krwi, aby rozpoznać tę nieprawidłowość. Dzięki dobranej aktywności ruchowej (w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą) możliwe jest ustabilizowanie profilu lipidowego, co zmniejsza zwiększone ryzyko chorób serca i incydentów sercowo-naczyniowych. W analizie badań pomogą wykwalifikowani trenerzy personalni i fizjoterapeuci w Holistic Sport Clinic!
Sport pozwala pozbyć się spadków nastroju, a nawet stanów depresyjnych towarzyszących zaburzeniom funkcjonowania tarczycy i zdrowiu psychicznemu, dzięki uwalnianiu się endorfin zwanych hormonami szczęścia. Wysiłek musi być jednak dostosowany do możliwości i aktualnej kondycji organizmu. Nadmierny, forsowny wysiłek może doprowadzić do stresu oksydacyjnego, którego jedną z konsekwencji jest depresja. Aby tego uniknąć niezwykle ważne jest umiejętne ułożenie planu treningowego.
Jakie ćwiczenia przy leczeniu choroby Hashimoto?
Samodzielne zaplanowanie ćwiczeń przy chorobie Hashimoto może nie być łatwe. Wiele dolegliwości utrudnia wykonywanie zbyt forsownych ćwiczeń, które nadmiernie obciążają mięśnie oraz układ kostno-stawowy. W takim wypadku warto sięgnąć po pomoc trenera personalnego lub fizjoterapeuty, którzy opracują plan treningowy dopasowany do kondycji organizmu i twoich preferencji. Dzięki temu będziesz ćwiczyć w komfortowych warunkach pod okiem specjalisty, który sprawdzi poprawność każdego wykonywanego ruchu. Pozwoli to także zredukować ryzyko kontuzji i zwiększyć efektywność ćwiczeń.
Nic tak nie zachęca do ćwiczeń, jak aktywność ruchowa, która sprawia satysfakcję i do której nie trzeba się zmuszać. Przy rozpoczęciu współpracy z osobą zmagającą się z tą chorobą autoimmunologiczną niezmiernie ważne jest przeprowadzenie wywiadu. Klient podczas pierwszego spotkania wypełnia ankietę o stanie zdrowia, w profesjonalnych studiach treningu personalnego, wykonywane są pomiary na wadze INBODY, która precyzyjnie bada masę i skład ciała. Warto, aby klient na spotkanie z trenerem personalnym zabrał ze sobą aktualne badania krwi, w tym wyniki USG tarczycy oraz sprawdzone poziomy hormonów tarczycy. Pogłębiona diagnostyka pozwala na zindywidualizowanie podejścia do klienta.
Ze względu na objawy towarzyszące Hashimoto (zmęczenie, bóle mięśniowo-stawowe, opuchlizna dłoni i stóp) nie decyduj się na forsowne ćwiczenia siłowe, zwłaszcza podnoszenie ciężarów. Lepszym wyborem będą ćwiczenia aerobowe o umiarkowanej lub niskiej intensywności. Pływanie na basenie, aerobik w wodzie lub w sali fitness, jazda na rowerze czy nordic walking – wszystkie te ćwiczenia będą wspierać twoje zdrowie i budować dobrą kondycję. Warto również rozważyć relaksujący pilates lub jogę.
Nie zapominaj przy tym o zaplanowaniu czasu na regenerację. Nie ćwicz codziennie i zadbaj o to, aby spać przez 7–9 godzin na dobę. Przerwa od ćwiczeń pozwoli organizmowi odbudować uszkodzone struktury i zgromadzić w tkankach zużyte zapasy glikogenu. Dzięki temu twoja kondycja będzie stale rosnąć, zamiast spadać.
Bibliografia
- J. Luty, E. Bryl. Choroba Hashimoto — aspekt genetyczny i środowiskowy, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2017, vol 11, nr 1, s. 1–6.
- A. S. Lis, Farmakoterapia chorób tarczycy ze szczególnym uwzględnieniem choroby Hashimoto i choroby Gravesa-Basedowa. Praca specjalizacyjna: Farmacja apteczna, Gostyń 2021 r.
- WHO Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour, https://apps.who.int/iris/rest/bitstreams/1315866/retrieve, dostęp: 16.06.2022 r.